Auteursarchief: fobidnl

COVID-19 en de impact op nationale bibliotheken

De Koninklijke Bibliotheek heeft op verzoek van CDNL (Conference of Directors of National Libraries) en in samenwerking met IFLA een onderzoek uitgevoerd naar de impact van COVID-19 op nationale bibliotheken. Het rapport geeft inzicht in de invloed van COVID-19 op de organisatie en de aanpassingen in de dienstverlening van 55 nationale bibliotheken.

Nederlandse bibliotheken en het coronavirus (COVID-19)

Het coronavirus zorgt ook bij de Nederlandse bibliotheken voor de nodige uitdagingen. De meeste bibliotheken zijn, in ieder geval, gesloten tot en met 6 april. Daardoor is fysieke collectie veelal tijdelijk niet beschikbaar voor gebruik. Het interbibliothecaire leenverkeer ligt grotendeels stil. Er wordt voornamelijk nog uit de digitale collectie geleverd. De diverse branches spannen zich in om de digitale collectie te promoten en deze collectie wordt waar mogelijk uitgebreid. Ook vindt er uitwisseling van ideeën en initiatieven tussen de bibliotheken plaats.

Koninklijke Bibliotheek en Openbare bibliotheken

Het aanbod aan gratis luisterboeken is uitgebreid. Sociale media wordt gebruikt om leestips met gebruikers te delen. Kinderboekenschrijvers hebben, op initiatief van de KB en stichting De Schoolschrijver, een voorleesserie ‘Huisarrest’ gemaakt over kinderen die vanwege een virus hun huis niet mogen verlaten. De leesbevorderende campagne rond het ‘thuislezen’ roept mensen op gebruik te maken van de diensten van onlinebibliotheek.nl of naar hun (online) boekhandel te gaan. Dit gebeurt via posters, sociale media, dagbladen en reclamespotjes op radio en televisie.

Meer informatie is te vinden op de website van de plaatselijke openbare bibliotheek, Koninklijke Bibliotheek , Bibliotheek online, Bibliotheek jeugd, Thuislezen.

Hogeschoolbibliotheken

De Hogeschoolbibliotheken richten zich op digitale ondersteuning. Veel leermaterialen zijn niet open beschikbaar maar vallen onder licenties. Het Samenwerkingsverband Hogeschoolbibliotheken, Vereniging Hogescholen en SURF (Coöperatieve Vereniging van Nederlandse Onderwijs- en Onderzoeksinstellingen) hebben een beroep gedaan op de Nederlandse uitgeverijen om, gedurende COVID-19 crisis, onbeperkt toegang te geven tot digitale studieboeken en leermiddelen. Daarnaast wordt opgeroepen om ook digitale platformen zo laagdrempelig mogelijk (liefst gratis) aan te bieden.

Meer informatie is te vinden op de website van Samenwerkingsverband Hogeschoolbibliotheken en de diverse hogescholen.

Universiteitsbibliotheken

De Universiteitsbibliotheken brengen de digitale collecties, e-learning modules en online dienstverlening nog meer onder de aandacht. Evenals de manieren om toegang te krijgen tot deze collecties. Veel wetenschappelijke uitgeverijen stellen wegens het coronavirus tijdelijk e-books, digitale bronnen en lesmateriaal gratis ter beschikking, of verhogen tijdelijk het aantal gebruikers dat tegelijk kan inloggen. Bij de meeste universiteitsbibliotheken is het mogelijk om fysieke boeken aan te vragen en te lenen. Wel duurt het langer voor een boek beschikbaar is. Uitleentermijnen worden zoveel mogelijk automatisch verlengd en eventuele boetes worden kwijtgescholden.

Meer informatie is te vinden op de website van de diverse universiteitsbibliotheken.

Vooraankondiging studiedag ‘RDA van theorie naar praktijk’ 9 juni 2020

Op dinsdag 9 juni organiseert de Nederlandse RDA Commissie een studiedag in Den Haag.

RDA bestaat inmiddels 10 jaar en wordt op veel plaatsen steeds meer gebruikt. Het is daarom hoog tijd om volgende stappen te zetten: technische vernieuwingen door te voeren, linked data-mogelijkheden uit te breiden en een steeds internationalere doelgroep te bedienen. Deze studiedag laat op een pragmatische manier zien wat er nu al mogelijk is en wat er nog te wensen overblijft.

Meer informatie is te vinden op de website van de RDA Commissie

Nieuwsbrief auteursrecht november 2019

In de nieuwsbrief komt aan de orde: DSM-richtlijn in Brussel aangenomen; Internationaal World Intellectual Property Organisation (WIPO); Implementatie DSM-richtlijn in Nederland: concept wetsvoorstel en consultatie; Publiek Domein Dag 2020; Rechtspraak over inbreukmakende overnames van foto’ s; Technische bescherming tegen framen en embedden naar gratis beschikbaar gesteld erfgoed?; Advies in zaak TomKabinet (verkoop tweedehands e-books); EU richtlijn hergebruik overheidsinformatie herzien

Register omgezette werken online beschikbaar

Voor mensen die niet (meer) in staat zijn gedrukte of digitaal gepubliceerde werken te lezen is in Nederland een bibliotheekvoorziening voor personen met leeshandicap beschikbaar. Voortgekomen uit het blindenbibliotheekwerk is de huidige voorziening onder de naam Aangepast Lezen sinds 2015 een verantwoordelijkheid van de Koninklijke Bibliotheek (KB). Deze Bibliotheek voorziening werkt vanuit dezelfde publieke waarden als de openbare bibliotheek en is verankerd in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob; art 9c), maar is vrijgesteld van het bestalen van een leenrechtvergoeding.

Onder regie van de KB geven de volgende organisaties uitvoering aan deze bibliotheekvoorziening: Bibliotheekservice Passen Lezen (BPL) voor de collectie en de front office voor de leden, Dedicon en de CBB voor de productie van de aangepast lezen versies van gepubliceerde werken in braille, grootletter, gesproken of digitale vorm.

Op basis van een beperking in de Auteurswet (art. 15 jt/m m) kunnen Dedicon en CMM zonder voorafgaande toestemming een auteursrechtelijk beschermd werk omzetten naar een aangepast lezen kopie en deze toevoegen aan de uitleencollectie van BPL en/of de lokale bibliotheek. De kopie kan uitsluitend ten goede komen aan personen met een leeshandicap. De uitvoering van deze beperking is in goede afstemming met de rechthebbenden vervat in een regeling die overeengekomen is tussen de KB, de Mediafederatie en Dedicon; de Regeling Toegankelijke Lectuur voor mensen met een leesbeperking 2019-2021. In tegenstelling tot eerdere regelingen is in deze Regeling de meldingsplicht van een voorgenomen omzetten komen te vervallen. In de plaats daarvan is afgesproken dat partijen zich zullen inspannen om te controleren of een toegankelijk werk commercieel of anderszins beschikbaar is zodat dubbele productie wordt vermeden.  

In dit register worden alle werken van algemene lectuur getoond die sinds 1 januari 2019 zijn omgezet naar een toegankelijke versie. De werken zijn vindbaar op titel, auteur, uitgever en ISBN. De datum beschikbaar verwijst naar de dag waarop het omgezette werk is toegevoegd aan de collectie van de bibliotheekvoorziening voor personen met een leeshandicap.

Met dit register van omgezette werken Algemene Lectuur draagt Dedicon ten behoeve van betrokken partijen zorg voor de openbaar toegankelijke registratie van werken die zijn omgezet voor de bibliotheekvoorziening voor mensen met een leesbeperking (conform art. 3 Regeling). Het register beval uitsluitend werken van Algemene Lectuur (fictie en non-fictie).

Jaarverslag 2019 en werkplan 2020 RDA-commissie

In 2019 is de RDA-commissie doorgegaan met het vertalen van de zogenaamde “RDA Reference” in het Nederlands. De vertaalde secties worden gepubliceerd in het RDA-register. Er is ook een website opgezet die in het najaar live is gegaan. Het volledige jaarverslag is te vinden op de website van de RDA-commissie.         

In 2020 wordt een studiedag georganiseerd met het thema “ADH van theorie naar praktijk”. De nieuwe RDA Toolkit wordt eind 2020 verwacht. Het volledige werkplan is te vinden op de website van de RDA-commissie.               

IFLA Bibliotheekcongres in 2021 naar Nederland

Rotterdam is voor 2021 gekozen als congresstad voor het IFLA-congres, het grootste wereldwijde bibliotheekevenement. Dit werd vandaag bekendgemaakt tijdens het World Library and Information Congress (WLIC) in Athene.
Het congres van de International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA) vindt plaats van 19 tot 26 augustus 2021 in Nederland in het vernieuwde Rotterdam Ahoy Convention Center. Gedurende het congres worden toonaangevende innovatieve bibliotheken in Nederland bezocht. Daarnaast zal een aantal activiteiten op diverse locaties in het land en in het bijzonder in Rotterdam plaatsvinden. Het jaarlijkse IFLA WLIC-congres trekt rond de 5.000 deelnemers uit circa 135 landen.
Samenwerking tussen verschillende bibliotheekorganisaties ‘Let’s work together .. in Rotterdam!’ is de titel van het voorstel waarmee zes samenwerkende partijen het congres van 2021 naar Rotterdam hebben gehaald. En met succes! De kandidatuur is een samenwerking tussen Bibliotheek Rotterdam, de KB nationale bibliotheek, de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), samenwerkende POI’s Nederland (SPN), bibliotheek van de Erasmus Universiteit Rotterdam en Rotterdam Partners. Sterke punten van het Nederlandse voorstel waren volgens IFLA de goede congreslocatie, de sterke band met de stad Rotterdam en de steun van een hecht nationaal, regionaal en lokaal netwerk van bibliotheekorganisaties en overheden.

Bibliotheken en inclusieve samenlevingen
In het congres staan de doelen uit de IFLA Global Vision centraal. Deze visie beschrijft hoe bibliotheken wereldwijd kunnen bijdragen aan een inclusieve samenleving. Belangrijke onderwerpen die aan bod zullen komen tijdens het congres zijn persoonlijke ontwikkeling, het stimuleren van lezen, het ontwikkelen van taal- en digitale vaardigheden, de vrije toegang tot cultuur, (digitale) kennis en informatie en het koesteren van onze cultuur. Zo is het congres verbonden met de geest van de bekendste Rotterdammer Erasmus.


Voor vragen kunt u contact opnemen met :
Bibliotheek Rotterdam – Nicole de Jong – Tel 0031 613167761 – Mail WLIC2021@bibliotheek.rotterdam.nl

FOBID reactie internetconsultatie richtlijn Digital Single Market

FOBID heeft gereageerd op de internetconsultatie voor het wetsvoorstel voor de implementatie van de richtlijn Digital Single Market. Bibliotheken verzamelen en beheren niet alleen een enorme rijkdom aan bronnen, zij spannen zich ook gezamenlijk in om toegang tot al deze bronnen van kennis te realiseren voor huidige en komende generaties. Het is verheugend dat de DSM-richtlijn bepalingen invoert die een betere toegang mogelijk maken. Graag brengt FOBID enkele punten onder de aandacht die specifiek voor bibliotheken van belang zijn om deze belofte ook in te kunnen lossen.