Auteursarchief: fobidnl

Seminar: Artificial intelligence en bibliotheken

Maandag 15 februari 2021; 11:00 – 12:00 uur (CET)

Is Artificial intelligence goed of slecht nieuws voor bibliotheken?

AI en andere nieuwe evoluerende technologieën zullen zeker een grote impact hebben op onze toekomst. In dit seminarie zullen we uitleggen hoe AI de manier waarop bibliotheken werken verandert en hoe het de diensten van bibliotheken voor hun klanten verandert. Het huidige meest voorkomende gebruik van AI in bibliotheken is het verrijken en koppelen van metadata, bijv. detectiesystemen, gegevensbeheer, gegevensvisualisatie. Maar er is ook een breder perspectief: hoe kunnen bibliotheken een impact hebben op de ontwikkeling van vertrouwde en ethische AI? Hoe kunnen bibliotheken een belangrijke rol spelen door ‘AI voor het algemeen belang’ te creëren en hun klanten AI-bewust te maken? Bovendien, hoe kunnen bibliotheken zich positioneren in nationale AI-initiatieven?

Sprekers:

• Erik Boekesteijn, senior adviseur bij de Koninklijke Bibliotheek (KB), de Nationale Bibliotheek van Nederland, Global Library Motivator

• Prof. Dr. Andreas Degkwitz, directeur van de bibliotheek van de Humboldt-Universiteit Berlijn

• Jan Willem van Wessel, lid van de Raad van Bestuur van de Koninklijke Bibliotheek (KB), de Koninklijke Bibliotheek van Nederland

Moderator:

• Barbara Lison, directeur van de openbare bibliotheek van Bremen

Het online seminar is gratis en in het Engels. Het seminar wordt niet opgenomen. Registratie is vereist: https://eur-nl.libcal.com/calendar/BID-FOBID-webinars.

Nieuwe auteursrechtentool gelanceerd: regeljerechten.nl

Hoe regelt jouw instelling de rechten van online erfgoedmateriaal? Om het makkelijker te maken rechten uit te zoeken en licenties af te sluiten, is er binnen het werkprogramma Digitaal Erfgoed Zichtbaar een handig beslismodel ontwikkeld dat als bètaversie te vinden is via de website regeljerechten.nl. Met behulp van een aantal vragen krijg je inzicht in de auteursrechtelijke status van je werk en tips hoe je om moet gaan met die rechten.

Het model is nu beschikbaar in een bètaversie en in eerste instantie bruikbaar voor materialen als foto’s, archiefmateriaal en drukwerk. Aan het model kunnen geen rechten worden ontleend. In 2021 wordt het model verder uitgebreid en aangepast. De website wordt in beheer genomen door DEN Kennisinstituut cultuur & digitalisering.

Samenwerking en feedback vanuit het veld

Het beslismodel is tot stand gekomen op initiatief van het Netwerk Digitaal Erfgoed in samenwerking met DEN, de Koninklijke Bibliotheek, het Nationale Instituut voor Beeld en Geluid, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, het Utrechts Archief, EYE Filmmuseum en Erfgoed Leiden en Omstreken. Bij de ontwikkeling zijn uiteindelijke gebruikers uit het veld gevraagd mee te denken, zodat het gebruikersperspectief centraal staat.

Het project is gestart met een inventarisatie van methodes en stappenplannen die nu al door erfgoedinstellingen gebruikt worden. Op basis daarvan is de eerste versie van het model gemaakt. Daarna zijn enkele prototypes gemaakt, die steeds getest zijn door erfgoedprofessionals. Ook bij deze bètaversie van het model verzamelen we feedback met een feedbackknop, waardoor iedereen die de tool gebruikt kan helpen deze beter te maken.

Toekomstperspectief

Regeljerechten.nl wordt in beheer genomen door DEN. De hiervoor genoemde instellingen blijven ook betrokken bij de verdere ontwikkeling, bijvoorbeeld door het geven van juridisch advies. In 2021 wordt het beslismodel verbeterd op basis van de feedback van gebruikers.

Daarnaast veranderen er komend jaar enkele zaken in de Auteurswet, met name voor erfgoedinstellingen. Deze wijzigingen worden ook opgenomen in het model. Verder wordt er een begin gemaakt met verbreding van het model, zodat ook culturele instellingen die andersoortige materialen in hun archieven hebben liggen, aan de slag kunnen met het uitzoeken van hun rechten.

Blijf op de hoogte van de verdere ontwikkelingen via de websites van DEN en het Netwerk Digitaal Erfgoed.

Seminar: Sustainability and libraries – the agenda 2030

Maandag 18 januari 2021; 11:00 – 12:00 uur (CET)

Bibliotheken zijn niet alleen per se duurzame instellingen, ze leveren ook een intensieve bijdrage aan bewustwording van de noodzaak van een duurzame samenleving. Waarom bibliotheken in Nederland en Duitsland hier een belangrijke maatschappelijke rol spelen, hoe zij kunnen bijdragen en welke voorbeelden er zijn, wordt gepresenteerd en besproken. De steun van internationale bibliotheekverenigingen zoals IFLA en EBLIDA bij deze wereldwijde uitdaging zal ook een onderwerp zijn in dit online-seminarie.

Sprekers:

  • Ton van Vlimmeren, EBLIDA President, Utrecht and Den Haag
  • Jacqueline Breidlid, German Library Association, Berlin

Moderator:

  • Hella Klauser, Network of Excellence for libraries (dbv/knb)

Het online seminar is gratis en in het Engels. Het seminar wordt niet opgenomen. Registratie is vereist: https://eur-nl.libcal.com/calendar/BID-FOBID-webinars.

Seminar: UX-design – User Experience Design en organisatie van onderzoeksondersteuning bij universiteitsbibliotheken

Op maandag 14 december gaat de Duits-Nederlandse dialoog over de toekomst van bibliotheken verder met een seminar over UX-design.

Hoe kan User Experience Design (UX-design) behulpzaam zijn bij alle verschillende behoeften en verwachtingen van bibliotheekgebruikers? UX-design omvat vaak het ontwerpen van websites en apps. Maar ook de beleving van bibliotheekgebruikers kan met UX Design in kaart worden gebracht om tot verbeteringen te komen.

In dit seminar vertellen de twee enthousiaste specialisten uit Hamburg en Amsterdam ons meer over UX Design in het algemeen en de mogelijkheden voor bibliotheken. Na hun presentaties is er tijd voor vragen en het delen van ervaringen.

Sprekers:

  • Nicole Clasen, ZBW Hamburg
  • Larissa Tijsterman, Universiteitsbibliotheek Amsterdam

Moderator:

  • Tecla ten Berge, Haagse Hogeschool

Het online seminar is gratis en in het Engels. Het seminar wordt niet opgenomen. Registratie is vereist: https://eur-nl.libcal.com/calendar/BID-FOBID-webinars.

Nederlands-Duitse dialoog over de toekomst van bibliotheken

In het kader van het Duits-Nederlandse partnerlandinitiatief bieden de brancheorganisaties FOBID en BID (Bibliothek & Information Deutschland) gezamenlijk een reeks online seminars aan. Elke maand worden onderwerpen besproken die op dit moment van belang zijn voor de ontwikkeling van de bibliotheken in beide landen. Twee specialisten uit beide landen bespreken onderwerpen uit alle gebieden van het bibliotheeklandschap zoals o.a. kunstmatige intelligentie, duurzaamheid in bibliotheken, internationale conferenties in crisistijden, UX design en bibliotheekpersoneel. Het format voor de seminars is steeds hetzelfde: 2 of 3 experts van beide landen, een moderator en er zal ruimte zijn voor discussie

De serie begint op maandag 16 november 2020 van 11-12 uur met het thema bibliotheekgebouwen. “Why do libraries need buildings?”, vraagt moderator Barbara Lison (Stadtbibliothek Bremen, IFLA president-elect) aan de twee deskundigen Theo Kemperman, directeur van de Bibliotheek Rotterdam, en Olaf Eigenbrodt, Staats- und Universitätsbibliothek Hamburg, lid van de bouwcommissie dbv/VdB.

Wees live bij de bilaterale uitwisseling van deskundigen − een opname van het evenement is niet gepland.

Data en discussiethema’s:

  • Maandag 16 november 2020, 11 uur: Why do libraries need buildings?
  • Maandag, 14 december 2020, 11 uur: UX design
  • Maandag, 18 januari 2021, 11 uur: Bibliotheken en duurzaamheid
  • Maandag, 15 februari 2021, 11 uur: Kunstmatige intelligentie en bibliotheken
  • Maandag, 15 maart 2021, 11 uur: Bibliotheekmedewerkers
  • Maandag, 12 april 2021, 11 uur: Centrale dienstvoorzieningen voor openbare bibliotheken

De serie wordt voortgezet − heeft u suggesties voor onderwerpen voor een Duits-Nederlandse professionele uitwisseling? Mail naar international@bibliotheksverband.de

Reserveer de data alvast in uw agenda − maandelijks vanaf november 2020 − elke maandag, altijd om 11 uur ’s ochtends (Midden-Europese tijd), altijd met een actueel onderwerp en twee experts uit beide landen!

Klik hier voor gratis registratie voor het eerste seminar: https://eur-nl.libcal.com/event/3501120

Ga voor registratie van de overige seminars naar: https://eur-nl.libcal.com/calendar/BID-FOBID-webinars

Tiele fellowships 2021

De Dr. P.A. Tiele-Stichting stelt zich ten doel de wetenschappelijke studie van het boek in heden en verleden te bevorderen. Zij doet dat onder meer door het (doen) uitgeven van wetenschappelijke publicaties en het organiseren van symposia en lezingen. Recent heeft de Tiele-Stichting een fellowship-programma ontwikkeld om onderzoek op het terrein van boeken en lezen in Nederland en Vlaanderen nog meer te bevorderen.

Jaarlijks worden twee Tiele-fellows financieel en wetenschappelijk ondersteund. Eén fellow doet onderzoek naar een aspect van boek- en leescultuur in het verleden en één fellow doet onderzoek naar een aspect van boek- en leescultuur in het heden.

Victorines: oscar voor het Nederlandse bibliotheekwerk

Al ruim 30 jaar worden jaarlijks de Victorines uitgereikt. Deze unieke onderscheiding beloont individuen die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan het Nederlandstalige bibliotheekwerk of aan de ontwikkeling van het beroep.

Laureaten beschouwen de prijs als een bijzondere waardering voor hun werk. Prijswinnares Sofia Pires: “receiving the Victorine Scriptieprijs felt like the peak moment of a transformative intellectual journey”.

Ook dit jaar kunnen kandidaten zichzelf voordragen of voorgedragen worden. Dat kan tot 24 september. Je kunt één van de volgende Victorines winnen:

  • De beste publicatie: € 2500,- en de Victorine van Schaick Penning
  • Het meest innovatieve initiatief op ons vakgebied: € 2000,- 
  • Speciaal voor studenten: de Victorine voor de beste scriptie: € 1500,-

Alle vormen van publicatie kunnen in aanmerking komen. In 2018 won Maartje van de Kamp de initiatiefprijs: “Mijn blog ‘De Archiefkok’ is ontstaan uit liefde voor koken en archief. Dat de jury van de Victorine van Schaickprijs mij daarvoor de initiatiefprijs toekende, was een prachtige bekroning op het werk. Zeker toen duidelijk werd dat de nominatie afkomstig was van een lezer. Het geld heb ik gebruikt voor de aanschaf van een nieuwe oven. Zo kan ik ook in de toekomst de taarten van vroeger op tafel blijven zetten.”

De wijze waarop de prijs wordt uitgereikt alsmede de datum zal later bekend worden gemaakt en is afhankelijk van de situatie rondom de coronamaatregelen.

Meer informatie over de Vicorines: https://www.knvi.nl/victorine   

Nederland en IFLA Library Map of the World

Nederland maakt nu deel uit van de IFLA Library Map of the World. Dit is een bron van bibliotheekstatistieken en biedt gegevens op landniveau en een wereldwijde vergelijking van verschillende bibliotheek prestatiestatistieken per regio.

De Library Map of the World biedt ook toegang tot SDG-verhalen en laat zien hoe bibliotheken in verschillende landen bijdragen aan de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties.

De Nederlandse pagina: https://librarymap.ifla.org/countries/Netherlands

Meer informatie is te vinden op de IFLA website: https://librarymap.ifla.org/about

COVID-19 en de impact op nationale bibliotheken

De Koninklijke Bibliotheek heeft op verzoek van CDNL (Conference of Directors of National Libraries) en in samenwerking met IFLA een onderzoek uitgevoerd naar de impact van COVID-19 op nationale bibliotheken. Het rapport geeft inzicht in de invloed van COVID-19 op de organisatie en de aanpassingen in de dienstverlening van 55 nationale bibliotheken.